O rzeźbie i artystkach. Spotkanie w Bunkrze Sztuki.

28 marca 2026 roku w przestrzeni Bunkru Sztuki odbyło się kolejne spotkanie z cyklu „Bunkier. Czytelnia Sztuki”, poświęcone książce „Rzeźbiarki” autorstwa Dagmara Budzbon-Szymańska, wydanej przez Wydawnictwo Arkady.

Wydarzenie stało się okazją do pogłębionej refleksji nad historią rzeźby – dziedziny, która przez wieki pozostawała niemal wyłącznie w rękach mężczyzn. To oni nie tylko tworzyli rzeźby, ale także je zamawiali, interpretowali i opisywali, kształtując obowiązujące narracje. Spotkanie ukazało jednak inną perspektywę – historię kobiet, które mimo licznych ograniczeń zdecydowały się wkroczyć na wymagającą drogę twórczości rzeźbiarskiej, przełamując bariery społeczne, kulturowe i artystyczne.

Rozmowę poprowadziła Delfina Jałowik, która z dużą wnikliwością i uważnością wydobywała najważniejsze wątki publikacji. Dyskusja koncentrowała się wokół doświadczeń artystek, ich determinacji oraz konieczności mierzenia się z różnorodnymi tabu – od ograniczeń społecznych, przez stereotypy dotyczące pracy z materią, aż po kwestie języka i reprezentacji.

Szczególną wartością spotkania był gościnny udział współczesnych rzeźbiarek: Agata Agatowska, Iwona Demko, Zuzanna Janin, Marta Klonowska, Martyna Pająk, Alicja Patanowska, Ola Nenko oraz Mariola Wawrzusiak-Borcz. Ich obecność nadała rozmowie szczególny, wielogłosowy charakter, pozwalając zestawić narrację książkową z doświadczeniem współczesnej praktyki artystycznej.

fot. dzięki uprzejmości artystek, źródło: Bunkier sztuki.

W trakcie spotkania wielokrotnie podkreślano, że każda z bohaterek książki musiała wypracować własną drogę w świecie, który nie zawsze był dla niej otwarty. Ich twórczość – często nieoczywista, odważna i przekraczająca schematy – wnosi nowe jakości do sztuki, choć wciąż bywa niedostatecznie zauważana. „Rzeźbiarki” wybrzmiały jako publikacja nie tylko dokumentująca, lecz także przywracająca należne miejsce artystkom w historii sztuki.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność i zaangażowanie. Wspólnie stworzyliśmy przestrzeń ważnej rozmowy o sztuce i kobiecej perspektywie, która przez lata pozostawała w cieniu, a dziś coraz wyraźniej domaga się swojej widzialności.

O Autorce:

Dagmara Budzbon-Szymańska – historyczka sztuki, pisarka i tłumaczka, absolwentka londyńskiego Courtauld Institute of Art oraz Uniwersytetu Sieneńskiego. Pracowała dla Wallace Collection w Londynie oraz w prywatnych galeriach sztuki we Włoszech i Wielkiej Brytanii. Od wielu lat współpracuje z licznymi czasopismami i blogami, publikując teksty na tematy historyczno-artystyczne. W 2024 nakładem Wydawnictwa ARKADY ukazała się jej książka „Mistrzynie. Eseje o polskich artystkach”.

Spotkanie prowadziła:

fot. Krzysztof Marchlak 

Delfina Jałowik – doktora filozofii, historyczka sztuki, kuratorka wystaw, kustoszka dyplomowana. Redaktorka książek i autorka tekstów z zakresu sztuki współczesnej. Autorka podcastu o sztuce współczesnej „Odgłosy sztuki”. Dyrektorka Galerii Sztuki Współczesnej Bunkier Sztuki.