Balenciaga należy do tych nazw w świecie mody, które z czasem stały się czymś więcej niż oznaczeniem konkretnej marki. To historia projektanta, który potraktował ubiór jak konstrukcję, materiał jak tworzywo, a modę jak dziedzinę wymagającą odwagi i nieustannego poszukiwania nowych form.
Dom mody Balenciaga wyrósł z wizji hiszpańskiego projektanta, który szczególne znaczenie przypisywał formie, proporcji i konstrukcji stroju. Jego projekty miały wyrazistą, często niemal rzeźbiarską sylwetkę, a jednocześnie nie były pozbawione funkcjonalności. Balenciaga nie ograniczał się do powtarzania rozwiązań, które już zdobyły uznanie, lecz konsekwentnie szukał nowych możliwości wyrażania kobiecej sylwetki.
Dzięki temu jego nazwisko zaczęło być kojarzone z modą eksperymentalną, wyprzedzającą swoją epokę i wyraźnie odróżniającą się od obowiązujących trendów. Projektant czerpał z wielu źródeł, między innymi z hiszpańskiej tradycji, religii katolickiej oraz dawnego malarstwa, przekształcając te inspiracje w język własnej mody. Znaczenie miały dla niego także materiały, ich struktura i sposób układania się na sylwetce, ponieważ właśnie poprzez pracę z tkaniną mógł osiągać charakterystyczne objętości i kształty.
Historia marki rozpoczęła się w Hiszpanii, ale jej przełomowym etapem było otwarcie paryskiego domu mody w 1937 roku przy Avenue George V. Paryż stał się ważnym miejscem działalności projektanta i przestrzenią, w której jego sposób myślenia o modzie mógł rozwijać się na międzynarodową skalę. Balenciaga budował własny język projektowania, oparty na precyzji, konstrukcji i odwadze w posługiwaniu się formą.
Charakterystyczne linie sylwetki, obszerne płaszcze, nowe proporcje i eksperymenty z materiałami pokazywały, że elegancja nie musi opierać się na obowiązujących wcześniej zasadach. Ważną częścią tej historii pozostaje również konsekwencja, z jaką projektant rozwijał własną wizję. Balenciaga eksperymentował z objętością, skracał i wydłużał proporcje, wykorzystywał nietypowe zestawienia oraz nadawał materiałom nowe znaczenie. Dzięki temu jego projekty mogły jednocześnie nawiązywać do tradycji i wyznaczać kierunki, które dopiero miały zostać szerzej przyjęte przez świat mody.
Cristóbal Balenciaga urodził się w 1895 roku w Getarii w Kraju Basków. Początki jego kariery były związane z Hiszpanią, gdzie zdobywał doświadczenie i rozwijał własne podejście do krawiectwa. W 1917 roku otworzył własny dom haute couture w San Sebastián, a później rozwijał działalność również w Madrycie i Barcelonie. Ten etap był szczególnie ważny dla ukształtowania jego estetyki, ponieważ pozwolił mu pracować w środowisku silnie związanym z lokalną kulturą i tradycją, które później stały się jednym ze źródeł inspiracji jego twórczości.
Doświadczenia zdobywane w Hiszpanii ukształtowały jego sposób pracy i wrażliwość estetyczną, która później stała się rozpoznawalna w Paryżu. Balenciaga słynął z niezwykłej kontroli nad procesem powstawania stroju i traktował konstrukcję jako podstawę projektu. Nie interesowało go jedynie tworzenie efektownych kolekcji, ale przede wszystkim poszukiwanie nowych możliwości formy, objętości i materiału. Właśnie ta potrzeba eksperymentowania sprawiła, że z czasem zaczęto postrzegać go jako prawdziwego reformatora mody oraz mistrza formy.
Rozwój marki nie zakończył się wraz z karierą jej założyciela. Dziedzictwo projektanta przez kolejne dekady pozostawało punktem odniesienia dla twórców, którzy podejmowali jego rozwiązania i interpretowali je na nowo. Wpływ Balenciagi można dostrzec przede wszystkim w sposobie myślenia o konstrukcji ubioru, sylwetce oraz relacji pomiędzy człowiekiem a strojem. Jego podejście okazało się na tyle wyraziste, że przetrwało zmianę epok i stało się częścią historii nowoczesnego projektowania.
W ten sposób możemy spojrzeć na dom mody Balenciaga nie tylko przez pryzmat działalności jego założyciela, ale także jako przykład marki, której dziedzictwo było wielokrotnie odczytywane na nowo. Inspiracje zaczerpnięte z twórczości wielkiego projektanta mogły przyjmować różne formy, jednak nadal pozostawała w nich potrzeba eksperymentowania i przekraczania utartych schematów.
Książka Balenciaga. Historia kultowego domu mody pokazuje więcej niż samą biografię. Emmanuelle Dirix opisuje życie i twórczość projektanta, zwraca uwagę na najważniejsze cechy jego stylu, a także przybliża inspiracje, które wpłynęły na jego sposób tworzenia.