National Gallery należy do miejsc, w których historia europejskiego malarstwa jest dostępna niemal na wyciągnięcie ręki. Kolekcja obejmuje dzieła powstające na przestrzeni wielu stuleci.
National Gallery w Londynie mieści się przy Trafalgar Square, a jej początki sięgają 1824 roku. Wtedy parlament przeznaczył środki na zakup kolekcji bankiera Johna Juliusa Angersteina, obejmującej 38 obrazów, które stały się fundamentem nowej narodowej galerii. Początkowo dzieła prezentowano w jego domu przy Pall Mall, jednak już w 1831 roku podjęto decyzję o budowie właściwego gmachu, który otwarto przy Trafalgar Square w 1838 roku. Od tego czasu kolekcja systematycznie się rozrastała i dziś liczy ponad 2600 obrazów reprezentujących zachodnioeuropejską tradycję malarską.
Rozwój National Gallery dobrze pokazuje, jak zmieniało się podejście do sztuki dostępnej dla szerokiej publiczności. Instytucja powstała jako przedsięwzięcie narodowe, a nie prywatna galeria królewskiej kolekcji, dlatego od początku jej zadaniem było udostępnianie dzieł społeczeństwu oraz wspieranie edukacji artystycznej. Kolejne zakupy i darowizny stopniowo rozszerzały zakres zbiorów.
W naszym zestawieniu skupiamy się na 10 dziełach znajdujących się obecnie na ekspozycji głównej National Gallery.
Jeden z najbardziej rozpoznawalnych obrazów całej kolekcji powstał w 1434 roku. Jan van Eyck przedstawił bogato ubraną parę we wnętrzu, które na pierwszy rzut oka wydaje się zwyczajnym domowym pomieszczeniem, jednak niemal każdy szczegół ma swoje znaczenie.
Podwójny portret z 1533 roku zachwyca niezwykłą precyzją przedstawienia tkanin, przedmiotów i strojów, ale skrywa również element, którego nie da się właściwie odczytać z każdego miejsca. Zniekształcony kształt znajdujący się pomiędzy postaciami okazuje się czaszką, widoczną prawidłowo dopiero pod określonym kątem.
Obraz Leonarda przedstawia Marię, Chrystusa, Jana Chrzciciela oraz anioła w skalistym, pełnym roślinności otoczeniu. Tajemniczość kompozycji wynika między innymi z gestów postaci i atmosfery grotowego krajobrazu, który odcina scenę od zwykłej przestrzeni.
Botticelli zestawił boginię miłości z bogiem wojny, przedstawiając Wenus jako postać czujną i spokojną oraz Marsa pogrążonego we śnie. Kontrast pomiędzy tymi bohaterami nadaje kompozycji szczególną wymowę, a otaczające ich satyry dodają scenie lekkości.
Caravaggio uchwycił moment rozpoznania zmartwychwstałego Chrystusa przez dwóch uczniów. Dynamiczne gesty postaci, mocne kontrasty światła i ciemności oraz zwyczajne, pozbawione idealizacji twarze sprawiają, że przedstawiona scena wydaje się niemal wydarzeniem rozgrywającym się tuż przed widzem.
Velázquez przedstawił Wenus leżącą na łóżku, której twarz odbija się w lustrze podtrzymywanym przez Kupidyna. Zastosowanie lustrzanego odbicia pozwala stworzyć grę pomiędzy tym, co widoczne, i tym, co pozostaje poza bezpośrednim spojrzeniem.
Autoportret Rembrandta z 1640 roku pokazuje artystę w pewnej siebie pozie i bogatym stroju, który nawiązuje do mody wcześniejszej epoki. Twórca nie ograniczył się jednak do dokładnego przedstawienia własnej twarzy, tylko świadomie stworzył określony wizerunek swojej pozycji i statusu.
Turner ukazał ostatnią podróż słynnego okrętu wojennego Temeraire, holowanego po Tamizie w kierunku miejsca, w którym miał zostać rozebrany. Zestawienie dawnego żaglowca z niewielkim parowcem symbolicznie przypomina o przemianie technologicznej i końcu pewnej epoki.
W tym dziele Turner połączył deszcz, parę i ruch pędzącego pociągu, tworząc obraz nowoczesności widzianej przez pryzmat światła oraz atmosfery. Charakterystyczna kompozycja prowadzi wzrok w stronę pojazdu, który niemal przebija się przez mgłę i deszcz.
Ostatnie miejsce w naszym zestawieniu zajmuje wyjątkowy portret konia, który wyróżnia się zarówno rozmiarami, jak i niezwykle skoncentrowaną kompozycją. Stubbs przedstawił konia bez jeźdźca, siodła i krajobrazu, dzięki czemu cała uwaga zostaje skierowana na jego anatomię, energię i ruch.
Uwadze zainteresowanych zbiorami National Gallery London polecamy pozycję National Gallery w Londynie. Najpiękniejsze obrazy autorstwa Gabriele Finaldiego.